Rehabilitacja
Spis treści
Rehabilitacja
Rehabilitacja po alloplastyce stawu kolanowego
Rehabilitacja po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego
Gorsetowanie
Wszystkie strony

Rehabilitacja po alloplastyce stawu biodrowego

 

ALLOPLASTYKA STAWU BIODROWEGO  -POSTĘPOWANIE USPRAWNIAJĄCE

Stosujemy wczesne usprawnianie pacjenta po operacji wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego poprzez:

A – odpowiednie ułożenie kończyny operowanej

B – nauczenie pacjenta zmiany pozycji ciała

C – naukę prawidłowej pozycji siedzącej, wstawanie i siadania

D – naukę chodu po terenie płaskim i schodach

Pacjenci zaczynają chodzić na drugi dzień po operacji, z pełnym obciążaniem operowanej kończyny ( jeżeli nie ma przeciwwskazań)

Stosujemy:

  1. Ćwiczenia rozciągające mięsień czworogłowy uda wraz z mięśniami  kolana – na siedząco pacjent naprzemiennie prostuje i zgina kolano, sam lub z pomocą szyny automatycznej
  2. Ćwiczenia rozluźniające operowany staw biodrowy
  3. Ćwiczenia  wzmacniające mięśnie pośladkowe, gdyż  silne mięśnie pośladkowe pomagają w wyproście stawu biodrowego i stabilizują operowany staw

Informujemy pacjentów, jakich ruchów należy unikać w okresie pooperacyjnym:

krzyżowania kończyn dolnych, zakładania nogi na nogę, skrętów tułowia i głębokiego schylania się w pozycji siedzącej.

Poza usprawnianiem pooperacyjnym przeprowadzamy rehabilitację u osób przed operacją wszczepienia endoprotezy. Postępowanie to ma na celu jak najlepsze przygotowanie pacjenta do szybkiej rehabilitacji pooperacyjnej. Polega ono na:

  1. Ćwiczeniach izometrycznych miesni uda i obręczy biodrowej
  2. Wzmacnianiu siły mięśni

 


Rehabilitacja po alloplastyce stawu kolanowego

 

ALLOPLASTYKA STAWU KOLANOWEGO  -POSTĘPOWANIE USPRAWNIAJĄCE

Rehabilitacja PRZEDOPERACYJNA-

cel: utrzymanie maksymalnie możliwego zakresu ruchu w operowanym stawie i maksymalnej siły mięśni danej kończyny

Rehabilitacja POOPERACYJNA:

okres pobytu w Klinice: cel – uzyskanie zgięcia min,90”, samodzielny chód-z 2 kulami, ale z pełnym obciążaniem, chodzenie po schodach,

rehabilitacja poszpitalna – miedzy 3 a 6-8 tyg,(powrót do aktywności fizycznej co najmniej do poziomu sprzed operacji, zgięcie kolana powyżej 100”, swobodne chodzenie po terenie płaskim, pochyłym i po schodach, wykształcenie propriocepcji, czyli „czucia” przez pacjenta nowego, sztucznego stawu.

Metody: rozciąganie przykurczonych mięśni, zwiększanie zakresu ruchów- szyna, rower; ćwiczenia wzmacniające siłę mięśni - izometryczne i czynne z dawkowanym oporem, ćwiczenia propriocepcji - piłki, materace, poduszki; ćwiczenia w wodzie

 

Stosujemy wczesne usprawnianie pacjenta po operacji wszczepienia endoprotezy stawu kolanowego  Pacjenci zaczynają ćwiczenia na drugi dzień po operacji, co ma ułatwić rozpoczęcie chodzenia z pełnym obciążaniem operowanej kończyny praktycznie od razu po operacji (jeśli nie ma przeciwwskazań). Pacjent  powinien po rehabilitacji uzyskać czynne zgięcie w operowanym stawie kolanowym minimum 90 stopni.

W ramach rehabilitacji stosujemy:

  1. Ćwiczenia oddechowe i krążeniowe w pierwszej dobie po zabiegu
  2. Ćwiczenia bierne na szynie automatycznej
  3. Ćwiczenia siły mięśniowej – izometryczne i czynne
  4. Pionizacja, nauka chodzenia o kulach, następnie bez, chodzenie po schodach

W celu zmniejszenia bólu operowanej kończyny stosujemy różne zabiegi z fizykoterapii-jak laser, magnetoterapia, krioterapia itp.


Rehabilitacja po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego

Rehabilitacja po zabiegu rozpoczynana jest w 1 dniu po operacji, a często także już w dniu operacji

 

Szyna ciągłego ruchu biernego (szyna CPM)

Szyna powinna być używana jak najwcześniej od zabiegu operacyjnego, około 2 – 3 razy dziennie przez 1 – 3 godzin.

Po tygodniu ćwiczeń kąt zgięcia powinien wynosić 95°. Przy każdym następnym użyciu maszyny należy zwiększyć kąt zgięcia o kolejne 10° lub więcej.

Stosując szynę CPM możliwe jest odczuwanie dolegliwości bólowych. Stosując szynę zawsze należy zdjąć wcześniej stabilizator.

 

Stabilizator

Stabilizator zakładany jest bezpośrednio po zabiegu operacyjnym, powinien być on ustawiony w zablokowanej pozycji 30° w dniu zabiegu. Już w pierwszej dobie po operacji stabilizator należy odblokować ustawiając ruch minimum 0 - 30°.

Stabilizator należy ściągać na czas stosowania szyny CPM.

Stabilizator należy nosić przez 6 tygodni od czasu operacji, także w nocy!

Zakres ruchów w stabilizatorze należy stopniowo zwiększać równolegle do osiąganego zgięcia na szynie CPM.



Prysznic

Można stosować prysznic od 2 doby po zabiegu operacyjnym, należy jednak uważać, aby nie poślizgnąć się lub przewrócić. Należy unikać kąpieli w wannie, dłuższego moczenia nogi. Po kąpieli należy dokładnie osuszyć ranę.

Opatrunki

Zmianę opatrunków należy wykonać raz na 2 – 3 dni, lub w przypadku, gdy opatrunek jest przemoczony.

 

Unoszenie kończyny

W czasie leżenia kończyna powinna być wyprostowana, pod piętę należy podłożyć poduszkę lub worek z piaskiem, pod kolano jedynie bezpośrednio po operacji. Uniesienie kończyny zapobiega obrzękowi kończyny.

Jak najkrócej należy utrzymywać kończynę opuszczoną.

Nie należy podkładać poduszki pod kolano, może to prowadzić do wytworzenia się przykurczów zgięciowych w stawie kolanowym. Ćwiczenia oraz szyna CPM zapewniają dobre zgięcie kolana, osiąganie pełnego wyprostu jest również niezmiernie ważne dla dobrego wyniku leczenia.

Chłodzenie

Należy chłodzić operowany staw jak najczęściej możliwe, zwłaszcza po ćwiczeniach. Powoduje to zmniejszenie obrzęku i bólu. Nie należy przykładać lodu na dłużej niż 20 minut jednorazowo. Przed kolejną serią chłodzenia pozwól, aby staw wrócił do temperatury otoczenia. Unikaj zamoczenia opatrunku (rany).

 

Kule łokciowe

Kul należy używać do chodzenia wg instrukcji rehabilitantów. Obciążanie operowanej kończyny można rozpocząć od drugiego dnia po zabiegu operacyjnym. Stosowanie kul należy zakończyć po 2 – 3 tygodniach od operacji.

Ćwiczenia

1. Unoszenie wyprostowanej kończyny: z założonym na operowaną kończynę stabilizatorze, zablokowanym w pozycji 0 należy powoli unosić kończynę do wyskości ok. 30-40 cm od podłoża. Należy silnie napiąć mięśnie uda i wykonywać ruch bardzo powoli.

2. Napinanie mięśni ud: (ćwiczenia izomteryczne) siedząc lub leżąc należy napinać mięśnie ud „dopychając” kolano do podłoża. Ćwiczenie to należy wykonywać jak najczęściej możliwe. Pozwala ono na szybkie uzyskanie pełnej ruchomości kończyny. Ćwiczenie należy wykonywać przy wyprostowanej nodze, następnie w zgięciu 30º, 60º i 90º.

3. Przesuwanie pięty: bez założonego stabilizatora siedząc należy powoli zginać operowaną kończynę stale utrzymując piętę na podłożu. Po wykonaniu maksymalnego zgięcia następuje powrót do pozycji wyjściowej.

4. Mobilizacja rzepki: siedząc wyprostuj nogę i rozluźnij ją. Należy uchwycić delikatnie rzepkę i powoli przesuwać ją na boki. Jest to bardzo ważne zwłaszcza w przypadku obecności obrzęków w kolanie

5. Bierny ruch stawu kolanowego: siedząc na brzegu stołka/łóżka opuść luźno obie kończyny, następnie podłóż stopę nieoperowanej kończyny pod drugą piętę i unieś ją, po powrotu do zgięcia spróbuj jeszcze dogiąć operowaną kończynę przy pomocy drugiej nogi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6. Bierne prostowanie stawu kolanowego: ułóż się leżąc na brzuchu na brzegu łóżka, tak, aby kolana znalazły się na jego krawędzi, następnie opuść luźno obie nogi. W ten sposób wspomagasz prostowanie stawu kolanowego.

 


Gorsetowanie

Trójpłaszczyznowy system korekcyjny (Labelle - 1995)

Hippokrates nie tylko dał nazwę skoliozie (bocznemu skrzywieniu kręgosłupa), ale także próbował ją leczyć za pomocą korektorów zewnętrznych. W czasach dzisiejszych używamy w tym celu gorsetów ortopedycznych. Wskazaniem do stosowania gorsetu są progresujące skoliozy idiopatyczne (pogłębiające się skrzywienia) o kącie 25-400 z niedojrzałością kostną (u pacjentów, których kręgosłup nie zakończył wzrostu).

Wiele doniesień podaje, że gorset zatrzymuje progresję u około 80% skrzywień. Jest prawdą, że 20-25% skolioz idiopatycznych nie poddaje się tego rodzaju leczeniu, ale nie ma możliwości przewidzenia, którzy to będą chorzy. Jest rzeczą bardzo ważną, aby pacjenci i rodzice wiedzieli, że gorsetowanie zatrzymuje progresję i kontynuowali  leczenie do momentu uzyskania dojrzałości kostnej. Podczas gdy skrzywienie poprawia się przed zakończeniem wzrostu istnieje możliwość zaprzestania leczenia. Czasem osiąga się stałą korekcję.

Istnieje bardo dużo rodzajów gorsetów ortopedycznych. My uważamy, że najbardziej skutecznym i najmniej uciążliwym dla pacjenta jest gorset dynamiczny typu SpineCor

SpineCor stosowany jest od 1993 roku. Jest to pierwszy gorset elastyczny, w którym dziecko może wykonywać swobodnie wszystkie ruchy bez żadnych ograniczeń. Przy stosowaniu tego gorsetu zalecana  jest  wręcz  zwiększona aktywność fizyczna, uprawianie sportów – wszystko w ubranym gorsecie. Jest niewidoczny pod ubraniem i nie stwarza problemów psychologicznych. SpineCor składa się z pasa dolnego, „kamizelki” bawełnianej  i 4 elastycznych taśm korekcyjnych zakładanych indywidualnie w zależności od rodzaju skrzywienia, które łączą kamizelkę z pasem dolnym. Gorset powinien być noszony 20 godz/dobę, zdejmowany do posiłków i toalety.

Badania wykazały, że najlepsze efekty lecznicze daje stosowanie leczenia gorsetem przez 20-22 godz/dobę przez cały okres wzrostu dziecka. Aby uzyskać sukces w leczeniu gorsetem konieczne jest, aby gorset był fachowo wykonany i aby pacjent stosował się do zasad podanych dla danej metody leczenia. W wielu przypadkach, szczególnie sztywnych gorsetów prowadzony jest także cały system ćwiczeń  fizycznych.

Gorsetowanie jest jedyną niechirurgiczną metodą dającą efekt w leczeniu progresujących skolioz idiopatycznych. Inne formy leczenia zachowawczego nie wpływają znacząco na naturalną historię skoliozy.. Jednakże dobrych efektów nie można się spodziewać bez współpracy pacjenta i rodziców.

U naszych pacjentów leczenie tym gorsetem dało korekcję w 50%przypadków, stabilizację w 33% przypadków i progresję w 17% przypadków. Rozpoczęcie leczenia u chorych ze skrzywieniem poniżej 250
i wskaźnikiem dojrzałości kostnej 0-3 bardzo skutecznie zapobiega progresji skrzywienia. Leczenie skrzywień powyżej 450 może w wybranych przypadkach spowodować uniknięcie konieczności zabiegu operacyjnego.

Przykłady gorsetowania: